Büyük mor butona basan sevgili dostum Erdi’ye buradan kucaklar dolusu sevgi göndererek yazıma başlıyorum.

Karate Kid’de “ceketi giy, çeketi çıkar, ceketi yere at, ceketi yerden al, ceketi as, ceketi geri giy” sahnesi vardır efsanevi. Tabii ben bu filmin 2010 yapımını izlediğim için aranızda moruklar varsa onlar Jackie Chan’li versiyonu değil eskisini izlemiştir.

Ben de 10X Girişimci’de The Karate Kid’de olduğu gibi direkt sonuca giden yazılar değil, daha temelden, her konuyu bağlamıyla açıklayarak ilerlemek istiyorum.

Kuralsız Başarı

Zeki insanların anlatılan konuları bağlam ile daha iyi kavradığını ve daha efektif karar verebildiğini düşünüyorum. Bu düşüncemin büyük bir kısmını da Netflix’in CEO’su Reed Hastings’in araştırmacı yazar Erin Meyer ile birlikte çıkardığı ve Netflix’in acımasız kurum kültürünü anlatan kitabı No Rules Rules’dan edindim diyebilirim.

Netflix’in kısa zamanda birkaç kere pivot ederek şu anda bulunduğu iş modeline gelişi ve burada yüksek zekalı insanları nasıl yönettiğini anlattığı bir kitap. İlgilisine 2 sene önceki küçük incelememi ve Levent Sapcı’nın YouTube videosunu tavsiye ederim.

Fikirlerimi daha detaylı açıklayacağım, önce küçük bir hikayeyle başlayalım.

Çevre kontrolü (Futbol’daki değil)

2015 yazında, Beşiktaş Anadolu Lisesi’nde öğrenciyken Boğaziçi Üniversitesi Teleiletişim ve Araştırma Merkezi (TETAM)’da Türkiye’deki İnternet’in 4 babasından biri* Mehmet Ufuk Çağlayan hocamız sayesinde staj yapma fırsatı bulmuştum.

Buraya giden yol ve burada öğrendiklerim, ileride anlatacağım çok başka bir hikâye, TETAM’a şu an çökülmesi bambaşka bir hikaye; bugün değineceğim kısmı ise TETAM’da bana mentörlük yapan Linux’un efendisi Sadık Tekgöz’den edindiğim bir alışkanlık.

Sadık abi her sabah 4-5 farklı gazeteyi yeni sekmede açar ve haberlere farklı gözlüklerden göz atardı. Bana öğüdü de çevremden haberdar olmam ve farklı görüşlerin getirdiği farklı perspektiflerden olayları analiz etmemdi.

O günden sonra her gün, gazete okumasam da dünyada ve Türkiye’de neler oluyor, beni ilgilendiren yeni ne var, hep teyakkuzda oldum. Sosyal medya dünyaya açılan en önemli kapıydı benim için ve bugün de öyle.

Dünyada neler oluyor?

Yıllar sonra bu durumun önemini en önemli mentörlerimden Ömer Atakoğlu daha da somutlaştırdı.

Boşuna “İşleyen demir pas tutmaz” dememiş atalarımız. Komando girişimcinin potansiyeline ulaşabilmesi, aşabilmesi için veriyle beslenmesi gerekir.

Benim takip ettiğim başarılı insanlar da istisnasız bilgiyle kendini besleyen ve çevredeki fırsatları kollayan insanlar. Gördüğüm başarılı yatırımcılar da hep kendi balıklarını kendi tutuyor. Önüne gelen balığı iştahla yiyenini görmedim :)

Günümüzde bilginin sel gibi aktığı tek platform X (Adam parasını verdi ismini değiştirdi 😉). Bunun dışında ne dersek diyelim; gelişmelerden anında haberdar olup, farklı perspektiflerden yorum görebileceğimiz başka bir platform ne yazık ki yok.

Ben de kendimi bu kaynaktan azami miktarda beslemeye çalışıyorum. The next big thing’i inşaa eden insanlar bu tecrübelerini hali hazırda X(Twitter)’da paylaşıyor.

Daha önce hiç X(Twitter) kullanmadıysanız şu an gidip bir hesap açmanızı ve fikirlerine değer verdiğiniz insanları takibe almanızı tavsiye ediyorum.

Ben birkaç Türk ve yabancı örnek vereyim, takip ettikçe kendi zevkinizi bulur oturtursunuz

Twitter’da takip etmemeniz(!) gereken o hesaplar

Yabancı:

• elonmusk: Açıklamaya gerek yok galiba

• sama: OpenAI CEO’su, bu aralar drama bol

• paulg: Dünyanın en ünlü hızlandırma programını Y Combinator’ın kurucusu

• pmarca ve bhorowitz: Dünyaca ünlü a16z yatırım fonunun kurucuları, ilk cloud şirketi Loudcloud → Opsware’i kurup girişimcilik dünyasına imzalarını sağlam atmışlardır.

• levelsio: nomadlist.com photoai.com gibi birçok projeye imza atmış solopreneur (tekli silahşör)lerin babası

• marc_lou: Bu çocuk da çılgın bir tekli silahşör, shipfa.st isimli bir saas boilerplate’i var ve birsürü microsaas ürün yapıyor.

• rauchg: vercel.com, bu araların en cool cloud şirketlerinden birinin CTOsu

• supabase: Potansiyeli çok yüksek bir cloud database servisi, twitleri baya komik

• balajis: the Network State fikrini ortaya atarak blockchain konusunda ilginç kapılar aralamıştır. Teknolojinin sosyolojik çıktıları konusunda çok iyi fikir yürütüyor

• grantcardone: 10X’in isim babası olmasa da çok ekmeğini yemiştir. Önemli bir iş insanı satış eğitimi konusunda kanaat lideri, emlak piyasasının gülü

Türk:

• omeratakoglu: bidolubaski.com’un kurucularından, şu an değer yatırımcılığı üzerine tweetler atıyor

• fatihguner: Komunite.com.tr nin kurucusu. Çok sağlam girişimcilik içerikleri üretiyorlar. Twitleri sağlam :)

• enishulli: 500ee fonu general partnerı benim anlatmama gerek yok, çok başarılı işler yapıyorlar. Takip listesinden yatırım yapmanız gereken şirketleri seçebilirsiniz :)

• oguzalperoktem: Bu adam iş dünyasında agresifliğin kelime tanımı, çok twit atıyor ama takip edin derim buradan da öğrenecek çok şey var

• fkadev: Türkiye’ye React’i ve chat promptlarını getiren adam 🤣

Buraya özellikle Türkiye’den yazacak çok fazla kişi var ama teker teker bakıp bulup yazmak doğruyu yanlışı ayırt etmek uzun iş, bir de her yazdığıma sallayacaksınız zaten, sevdiğiniz insanları takip edin sevmediklerinizi etmeyin.

11 kişi as kadro, 5 kişi yedek gibi dizmişim, Türklerden sahada 3 kişi başlasak 8 yabancı sınırıyla Süper Lig’de oynarız.

Ben de galiba maç sonu aşağıdaki açıklamayı yaparım.

Öptüm bay! (Hiç beklemediğiniz bir anda öpülebilirsiniz, işte böyle)

Bizim işimiz scouting yani futbolda oyuncu izleme, girişimcilik dünyasında da bu yüzden zaman zaman gözlem yapıyorum. Maçlara gidip diyeyim, insanları izliyorum. İzlediğim oyunculardan en yeteneklilerinden biri Atakan ve madlen.

Aynı zamanda kendisi postamıza 3 arkadaşını kazandırdığı için birkaç yazı önce üçbaşı rütbesi almaya hak kazandı. Sizler de 10X Girişimci’yi okumayı seviyorsanız ve arkadaşlarınıza önerirseniz beni çok mutlu edersiniz :)

RAG 101 tadında, Proust’un izinden, Fransızların gurme tatlılarından madeleine tadında bir yazı için hazırız galiba… Mikrofon Atakan’da!

UBZ is the king! Umut beni değerli bültenine yazmam için davet etti ve ben de bu sayede muhteşem ötesi bir cumartesi akşamı aktivitesi edinmiş oldum: 10X Girişimci Umut’un bültenine bir yazı hazırlamak!

Yaklaşık bir asır önce, Marcel Proust roman türünde yazılabilecek en önemli esere imza attı. Beethoven’ın 9. senfonisinin müzikte, Manet’in “Berthe Morisot” portresinin tüm resim sanatında olabileceklerin sınırını çizmesi gibi; Proust da zamanla aşınmayan inanılmaz kitabı Kayıp Zamanın İzinde’si ile aşılamayan bir eser yarattı. 20. yüzyılın Paris’ini anlatırken satır aralarında yitirilen zamanın nasıl yakalanacağını gösterdi.

Bu muazzam romanın başlarında anlatıcı, çaya bir madlen batırır ve geri dönüşü olmayan bir süreç başlar:

Peki bu hatırlama 21. yüzyılda bizim için ne ifade etmekte? 2020 yılında bir grup araştırmacı bir makale yayınladı:

Retrieval-Augmented Generation for Knowledge-Intensive NLP Tasks*

Detaylarına inmeden önce mini adımlar atarak kavramlara bir bakalım. Günümüzde “Büyük Dil Modelleri”ni duymayan pek kalmadı sanıyorum. Bir anlığına gözünüzü kapatıp internetteki tüm verinin boyutunu hayal etmeye çalışın.

Tüm makaleler, web sayfaları ve daha niceleri… Sınırsız dijital bir labirentte iç içe geçmiş sonsuz büyüklükte bir kütüphane.

Bir insanın milyonlarca ömrü olsa dahi bunun tüm sayfaları okumaya yetmemesinin önüne nasıl geçebiliriz?

Evet, bir çözümü var. İlk iş insan zihnindeki nöronların yapısını sanal dünyada taklit etmek. Ardından bizim öğrenme süreçlerimize benzer olarak bu nöronları eğitmek. Ortaya büyük bir fonksiyon ve milyarlarca parametre çıkması…

Bingo! Sizin yazdığınız kelimelere göre olası yeni kelimeleri tahmin eden bir program.

İsminden de anlaşılacağı gibi bu modeller gerçekten büyük, çünkü terabaytlarca metin verisiyle eğitiliyor. Bu sayede de her sorunuza cevap verebiliyorlar. Eğer sorduğunuz soru için yeterince fazla miktarda hakiki veriyle eğitilmişlerse verdikleri yanıt da doğru oluyor. Aksi halde, hayal gücü geniş bir insanın kurabileceği gibi yanlış yanıtlar da elde edebiliyoruz.

Bu modellerin inanılmaz faydalı olduğunu biliyoruz ama sınırları neler?

İlki ve en önemlisi, “cut-off date” de denilen belirli bir tarihe kadar veri içermeleri. En güçlü modellerden biri olan GPT-4 için bu tarih Nisan, 2023. Son 8-9 ayda neler olup bittiğine dair pek bir fikirleri yok aslında.

İkincisi, gördüğü halüsinasyonlar. Biraz önce şu soruyu sordum: “Kıtlama çay sağlığa çok iyi gelir değil mi?”

Aldığım yanıt ise “Kıtlama çayı, genellikle Doğu Karadeniz bölgesinde yetişen ve geleneksel olarak tüketilen bir bitki çayıdır. Yaprakları kıtlanarak kurutulduğu için bu ismi alır…”

Benim cut-off date’im olan 27 Şubat tarihi itibariyle böyle bir bitki çayı türünün var olmadığını düşünüyorum. Kıtlama şeker, Erzurum’da çok meşhur ancak bildiğimiz gibi böyle bir bitki çayı yok. Peki ya “kıtlanarak kurutmaya” ne demeli…

Bu durumu nasıl çözebiliriz?

Peki ama modellerin geçmişi veya hafızası var mı? Tabii ki yok ama biz hafıza yerine modele “anımsama” işlemini gerçekleştirebileceği bir metinsel kaynak sunsak? BUUUM! 

Bitki çayları ile ilgili farklı dillerden birkaç kitap ve makale seçelim ve kolayca erişilebilecek  şekilde depolayalım. Sorduğumuz soruya göre bir arama işlemi gerçekleşsin ve bu kitaplardaki ilgili bölümlerden güç alan model bize bir cevap versin. Bir örnek ile açıklayalım:

Kullanıcının sorgusu: “Yeşil çay nedir?”

Modele aslında giden prompt: 

“Yeşil çay nedir?” sorusuna aşağıdaki bağlama dayanarak cevap ver:

“Yeşil çay, Camellia sinensis bitkisinin yapraklarından elde edilen bir çay türüdür. Diğer çay türleri gibi siyah ve oolong çayı da aynı bitkiden yapılır; ancak işlenme şekilleri farklıdır. Yeşil çay, oksidasyon sürecinden geçmez veya çok az geçer, bu da onun daha açık renkli olmasını ve daha hafif bir tadı olmasını sağlar.”

Bu sayede bir bilgi kaynağı olarak büyük dil modellerini kullanmaya başlayabiliyoruz! Soruyu ve bilgiyi sağladıktan sonra geriye yalnızca bunu güzel bir dille ifade edebilecek bir aracıya ihtiyaç duyuyoruz. Muhteşem özenle yazılmış bir ders kitabından tahtaya çıkıp konu anlatan bir öğretmen gibi. Ders kitabı o kadar iyi ki öğretmenin fazladan herhangi bir katkı sunmasına gerek kalmıyor.

Umut ve Proust

Günümüzde pek kalmayan ama Fransızların La Belle Epoque adını verdiği muazzam yüzyılda meşhur olan bir salon geleneği var. Varlıklı kadınlar, uzun ve doyasıya sohbetlerin hüküm sürdüğü davetler veriyorlar. Entelektüel sınıftan birçok insan katılıp mevcut siyasi durumlar, edebiyat ve müzik hakkında konuşuyor. Bir de her salonda, herkesin gönlünü anında çelen inanılmaz sempati uyandıran ve ayrılır ayrılmaz ardından insanların konuşmaya başladığı unutulmaz insanlar oluyor. Umut’u tanıdığım ilk günden bu yana da tam olarak bu karakterde olduğunu düşünüyorum. Bu insanların sayısı artık çok az. Sahip çıkmalıyız! 

İyi ki varsın Umut!

Bunlardan biri de olabilir, ikisi de olabilir. 🤔 Bu soruya hangi cevabı vereceğim çoğunlukla hangi ruh hali içinde olduğuma bağlı. Şimdilik sessiz kalma hakkımı kullanıyorum.

25’inci yaşımda dönüp arkama baktığımda hayatımda iki dönem görüyorum.

1. Bitmek bilmez bir merak ve yorulmayan bir beyin

2. Motivasyon arayışı ve sorumluluklar

Özellikle 21 yaşımdan önceki dönemde makine tamamen beynimin içindeydi. Derslerim, ödevlerim, arkadaşlarımın doğum günleri, dernek işleri, freelance web sitesi projelerim ve niceleri…

• Zaman geçtikçe,

• Comparisonator bir hobi projesinden bir işe doğru evrilmeye başladıkça,

• İşler dallanıp budaklandıkça,

sorumluluklarım da arttı ve yönetilemez bir konuma geldi. Birkaç kere psikolojik olarak patlayıp boşlukta yaşadığım dönemler de oldu.

Sonralarda bunların tüm girişimcilerin yaşadığı bunalımlar olduğunu ve doğru yönetilmezse beni daha sorunlu döngülere sokabileceğini fark ettim.

Bu farkındalık yaklaşık 3-4 senemi aldı ve hâlâ mükemmel yönetebildiğim bir durum olmadığını söyleyebilirim ancak bildiğim her şeyi sizlerle paylaşıyorum.

Bazı sorunları hayatın akışına bırakmak gerekir

2019 yazında Comparisonator’a küstüm. Tam 1 yıldır Furkito ile Comparisonator üstünde çalışıyorduk ve bu süreçte çok kısıtlı feedbackler ile proje üzerinde geliştirme yapıyorduk.

İnşaa ettiğimiz projenin başarılı olacağıyla ilgili kafamda bol şüphe ve ardımızda bıraktığımız insan hayatından 1 yıl (3 kişi desek 3 yıl) vardı.

O ana kadar beynimin kıvrımlarında bulunan bütün projeler, işler, teslim tarihleri ve yaşadığım sorunları artık yönetemez, hiçbir işi zamanında bitiremez bir hâle gelmiş ve çok mutsuz bir insan olmuştum.

Tam da bu zamanlarda meditasyon ile tanıştım. Şu an hayatımda aktif olarak yaptığım bir pratik değil, ancak o zamanlar benim için kurtarıcı olmuştu. O günkü vaktime göre (5dk - 10dk - 15dk) seçerek yapabildiğim bir pratikti.

Sandalyeme oturuyor, gözlerimi kapatıp rahat bir pozisyon alıyor ve telefonun öbür ucunda anlatılanları dinliyordum. Bu pratikten aldığım temel ders her sorunu benim çözemeyeceğim, bazı sorunları da zamana ve başkalarına bırakmam gerekliliğiydi.

Keşke hayatımızdaki bütün sorunlar meditasyon yaparak çözülseydi. 🙃

Yine de yardım eli uzatan bir sesi dinlemek de olabildiğince rahatlatıcı.

Kervan Driven Development’tan Agile Development’a Mükemmel Bir Geçiş…

Kervan yolda düzülür felsefesiyle çıktığımız yolda Comparisonator’ı yolda düzerken birtakım sıkıntılar yaşadık ve bu felsefenin çok da mükemmel bir felsefe olmadığını gördük. İmdadımıza tüm geçmiş yazılarımda da yardımımıza koşan Ömer abi koştu.

Bidolubaskı’nın o zamanlar Karaköy’de çok güzel bir ofisi vardı. O efsane rooftop partisine katılan azınlıktansanız, zaten Türkiye girişimcilik ekosisteminin sevgili kullarındansınız diyebiliriz.

Ömer abi yine o efsane ofiste bir gün Furkan’la beni ağırladı. Çok toy olduğumuz o zamanlarda önce elimizdeki işleri bir kağıda yazdırdı.

Bu işler arasından en önemli işleri seçtirdi ve öncelik sırasına koydurdu. Sonrasında da bu işleri birer haftalık periyotlara böldürdü.

Aslında bir nevi Kervan Driven Development’tan Agile Development’a geçmemizi sağladı diyebiliriz.

Sonrasında bir Trello tahtası oluşturarak işleri önem sırasına göre haftalara ve kişilere böldük, zorluk derecesine göre etiketledik ve daha yönetilebilir bir iş planlaması yaptık.

Bu yazının başında anlattığım, fikrimizi anlamlandırma sorununu çözmese de işleri yoluna koyup neyin ne zaman biteceğini anlamamız konusunda Trello’nun bizde emeği büyük.

Ekibimiz büyüyüp yazılım ekibimiz de genişleyince yine Atlassian’ın bir başka harika ürünü olan Jira’ya geçiş yaptık ancak komando girişimci eğer bir projeye başlıyorsa sağa sola bakmadan ilk iş trello tahtasını açıp fikirlerini ve işini burası üzerinden yönetmeli.

Aynı Trello yazılımını hâlâ işleri düzene sokmak ve ekip olarak çalışabilmek için aktif olarak kullanıyoruz.

Verdiğim randevuları unutuyor, her yere geç kalıyorum, hiçbir işim rast gitmiyor

Diyorsanız muhtemelen sizin de bir zaman yönetimi probleminiz var. Aslında bu yazıyı yazmaktaki ana motivasyonlarımdan biri de arkadaşlarımın benim aynı anda nasıl bu kadar çok işi birden yürütebildiğimi merak etmesi ve bu konunun birçok arkadaşım tarafından bana sorulması oldu.

Sabah 6:39’da cevapladığım bu mesajda her ne kadar kendimi iyi ifade edememiş olsam da sözün özü telefonumun takvim uygulamasını çok iyi kullanıyor olmam.

İş yapma konusunda neredeyse bilgiğim her şeyi üç silahşörlerden* Tarkan Batgün’den öğrenme fırsatı buldum. Zaman yönetimi de öğrendiğim en önemli konu oldu. Peki bu sistem nasıl çalışıyor?

Burada örnek bir haftamı görebilirsiniz, her rengin bir anlamı, her işin bir zamanı mevcut. Bu, sadece hatırlamam gereken işleri ve toplantıları içeren bir takvim. Gerçekten yapacağım işleri yazmak zorunda kaldığın günleri görmek bile istemezsiniz.

Bu takvimin bir diğer özelliği ise birçok takvimi tek bir yerde birleştiriyor olması.

Sol tarafta görebileceğiniz üzre

• Kişisel işlerimin yazdığı takvimim

• Comparisonator takvimim

• Beşiktaş Anadolu Lisesi Mezunlar Derneği takvimim

• Demokrasi Araştırmaları takvimim

• Madlen takvimim

hepsi ayrı ayrı yer alıyor ve Apple Takvim üzerinde buluşuyor. Böylece ben telefonumda ve bilgisayarımda tek yerden bütün işleri takip etmiş oluyorum.

Aynı zamanda arkadaşlarımın doğum günlerini Apple Kişiler’de eklediğim için doğum günlerini işaretlenmiş olarak görüyorum ve böylece elimden geldiğince herkesin doğum günün atlamadan kutlayabiliyorum.

Bu şekilde takvimlerimi bağlamak için telefonda Ayarlar > Takvim > Hesaplar > Yeni Ekle kısmından e-posta hesabımı eklerken takvimi de senkronize et seçeneğini seçiyorum, bilgisayarda da yine aynı yerden bu işlemi yapabilirsiniz.

Bu şekilde hatırlamam gereken her işi kaydettiğim için 16 Mart 2024 günü meşgul olacağımı bugünden bilebiliyorum ve randevularımı ona göre veriyorum.

Toparlayalım

Tüm bu çalışmaları yaptıktan ve elimdeki işleri doğru yönetebilmek için çaba harcadıktan sonra aslında hayatımın yazının en başında bahsettiğim gibi iki döneme ayrılamayacağını gördüm. Ayırıyorsak da benim ayırdığım şekilde ayrılamayacağını gördüm.

Komando girişimcinin hayatı aşağı yukarı şuna benziyor.

Her zaman hayatta inişler ve çıkışlar mevcut, özellikle kısıtlı kaynaklarla büyük işler başarmaya çalışıyorsanız…

Dr Eren Ünlü: 89 doğumlu, Erenköy çocuğu. KAL’07, Bilkent EE’11, Telecom Paristech’13, CentraleSupélec’16. Yaklaşık 10 yıldır Fransa’da akademi ve pazarda veriyle uğraşır.

Comparisonator çok başka bir hikaye

Comparisonator’ı duydunuz mu ? Eğer dünyanın herhangi bir yerinde futbolla uğraşıyorsanız (gerek menajerlik, gerek teknik kadro, gerek basın-yayın vs.) büyük ihtimalle duymuşsunuzdur. Bizleri tanıyalardansanız zaten duydunuz. Fakat, duymadıysanız öncelikle şunu bilmeniz gerekiyor, çok başka ve bilinmesi gereken bir hikaye -hani yeni neslin fenomen dediğinden. 

Comparisonator Tarkan Hoca, Umut Reis ve Furkan Reis’in kurduğu bir futbol verisi start-up’ı (ve yer sebebiyle bu cümleye sığdıramadığım onlarca mükemmel bey ve hanımefendi).

Bugün Japonya’dan ABD’ye isimlerini bildiğiniz yüzlerce önemli futbol takımı, spor medya kuruluşu, ajans şirketi hergün bu harika platformu kullanıyor. Sektördeki başat oyunculardan ve gerçek bir “Made in Türkiye” başarı hikayesi.

Ben Compa ile yaklaşık 3 sene önce tanıştım. Bu nevi şahsına münhasır, yetkin ekibin o güne kadar başardıklarını dinlediğimde inanamamıştım. Daha sonra 3 sene zarfında meteorik büyümelerini ön sıradan izleme fırsatı bulurken bunu nasıl başardıklarını anladım. Şu an piyasada çok konuşulan “get things done mentality” olayı var ya, işte bu ekip Harvard Business School’da onun örneği olarak gösterileceklerden. (Sanırım, bana Compa ekibini bir cümleyle tanımla deseler, aklıma ilk gelen bu olurdu.)

Tarkan hoca ANZAC diyarında yıllarca yaşamış, futbol scoutluğunun kralını yapmış, inanılmaz yetkin bir yönetici, girişimci ve forever scout. Umut için aklıma ilk gelen kelime, Frenk diyarında “prodigy” dedikleri. Yıllardır akademi ve start-up aleminde düzinelerce çok zeki ve orijinal şahısla tanışma şansım oldu ama Umut benim bugüne kadar tanıdığım, genç yaşında programlama ve girişim dehası bu düzeyde olan ilk prodigy idi. Furkan Reis ise yaşına göre inanılmaz finans ve marketing dehası olan bir acayip silahşör.

Sporda verinin uygulamalı kullanımı deyince herkesin aklına herhalde “Moneyball” filmi veya hikayenin kaynağı olan otobiyografik roman gelir. Duymayanlar için, Oakland Athletics beyzbol takımını düşük bütçeyle, data ve istatistik temelli transfer politikasıyla başarıya taşıyan Billy Beane’ın gerçek hikayesini anlatır.

Özellikle baya bir gişe yapan film, sporda veri konusunu kitlelere taşımakla kalmadı ve o dönem beyzboldan futbola birçok takım sporu yetkilisinin bu olayın önemini geç de olsa farketmelerini sağladı. Aradan geçen 10+ senede data ve yapay zeka büyük-küçük, amatör-profesyonel takımın ve diğer spor paydaşlarının vazgeçilmez parçalarından biri oldu.

Has İstatistik - Has Derin Öğrenme

Benim Compa ile yolculuğum çeşitli algoritmaların geliştirilmesine yardımcı olmak şeklinde geçti. Bu ürünleri geliştirirken ilk çıkış noktanız tabi ki “kim, ne yapmış ?” oluyor. Baktığımızda şunu gördük, iyi-kötü, büyük-küçük çeşitli rakipler var dünyada fakat hiçbirinde yeterli akademik ve algoritmik derinlik göremedik.

Bizim düsturumuz hep bu yönde oldu, futbol datası kullanan algoritmalar doğası gereği gelişigüzel junior makine öğrenmesi scriptlerinin kontrolsüz kullanımına izin vermiyor. Veri bilimi ve ML algoritmalarının çok hızlı büyüyen popülaritesi ve kolay ulaşılabilen kütüphaneleri, bu uygulamaların kontrolsüz ve tehlikeli kullanımına sebep oldu. Bu, işlerin içerisinde yeteri kadar olanların üç-dört senedir farkında oldukları ciddi bir sorun.

Bazı sektörler, ya potansiyel etkileri ya da verilerinin doğası gereği (mesela futbol) ekstra müzdarip. Çok ilginç ve beni tatmin eden bir kariyerim oldu, çok şükür. Buradaki ana faktör “çeşitlilik” idi. Akademide ve pazarda, gerek önüme gelen işlerden ve projelerden olsun, gerek öğrencilere verdiğim dersler nedeniyle olsun, ileri istatistikten, derin pekiştirmeli öğrenmeye; çok niche computer vision uygulamalarından kompleks zaman serilerine, müşteri odaklı karmaşık veri analizinden, büyük dil modellerine her şeye dokunabildim, dokunuyorum.

Bu taksonomik çeşitliliğin ilk öğrettiği şey aslında bu alanda düzgün development için hepsinden tecrübeye ihtiyacınız olduğu oluyor. Fakat, en önemlisi temel istatistiki kavramlar :

Özellikle futbol verisini temel alan algoritmalarda, eğer istatistiki temelleri bilmiyorsanız müşteriye yanlış sonuçlar verilebilir. Dediğim gibi, bir çok rakibin ürününde bu tehlikeyi fark ettik. Geliştirdiğimiz her algoritma, çok kapsamlı teorik, açıklanabilir istatistiki temellere oturtuldu ve beta müşterilerini de içine alan birçok paydaş tarafından çok uzun development ve test döngülerinden geçirildi. Belki yüze yakın bilimsel makale okuduk, bu makaleleri ve metodolojileri tartıştık, en orijinal ama en önemlisi işe yarayan algoritmaları geliştirmeye özen gösterdik.

Futbol verisi bir data scientist için mezuniyet projesi tadında

3+ senedir futbol datası üzerine okuduktan ve geliştirme yaptıktan sonra diyeceğim şu olur: Bir data scientist ve ML mühendisi için çok iyi bir challenge. Öncelikle dediğim gibi, bir ML uygulaması yapılacaksa, doğası gereği kopyala-yapıştır one-liner kütüphane kullanımın hemen patlayacağı bir alan. İkincisi, neredeyse visualization ın her türlüsünün kullanımı ve yeri geldiğinde çok niche dokunuşların yapılması gerektiriyor. Üçüncüsü, doğası gereği zaman aksı içeriyor. Ve daha birçok teknik sebep sayabilirim ama en önemlisi : çok zevkli ! O yüzden genç datacı arkadaşlara bu alana biraz dalmalarını ve bir portfolyo oluşturmalarını kesinlikle tavsiye ediyorum.

Peki GenAI?

Demeye gerek yok herhalde : Üretken yapay zeka ve büyük dil modelleri önümüzdeki beş sene içinde her şeyi olduğu gibi futbolu da kökünden değiştirecek. Compa da bu alanda başat bir rolde olacak, çalışmalar harıl harıl sürüyor. Şimdilik gelecek iki sene içinde birkaç öngörüde bulunalım:

1. Futbol datası doğası gereği “dizili olay” ve LLM’lerin sadece in-context öğrenmede bile linguistik olmayan dizilerdeki (mesela genetik vs.) örüntüleri çok iyi kavrayabileceği ortaya kondu.

2. Linguistik bazda ise scouting den tutun fan engagement a sonsuz potansiyel uygulama var.

Son 3 yılımızı Comparisonator’a adamış, 1.5 yıl hiçbir getiri olmadan MVP’yi geliştirmiş, sonrasında küçük küçük satış yapmaya başlamış ancak COVID ile de yüzleşmiş bir ekip olarak kaybolmuştuk.

Hali hazırda çok düşük bir getirisi, bunun yanında potansiyeli ve harika bir ekibi olan Comparisonator’a yatırım bulmak kolay olmadı. Tam o zamanlarda kendimizi hırpalanmış bir şekilde bulmuş, oyun planımızı tartışırken Ömer abi, yaşayış biçimimi değiştiren o sözleri söyledi:

Aynı sözü bir başka ünlüden daha duymuştum

Ömer Atakoğlu, Türkiye’de baskı sektörünü tamamen değiştirecek adımlar attı ancak David Guetta kadar ünlü bir tekli çıkarmadığı için bu sözü benim gibi ilk David Guetta’dan duymuş olmanız muhtemel :)

Bu yüzden ben de hayatımın her alanında daha dikkatli olmaya başladım. Dışarıda yemek yerken güvenebileceğim yerleri tercih ediyor, son 3 senedir düzenli spor yapıyor (2 aydır ara vermek zorunda kaldım) ve eğlenirsem de bunu en iyi şekilde yapmaya çalışıyorum.

İlk 2 maddeyi anneniz de söylemiş olabilir pek tabii. Ancak 3. maddeyi çoğu zaman işin ve stresin merkeze oturduğu hayatında komando girişimci* unutuyor olabilir. O sözü duyduğum günden beri “I enjoy my life in the best possible way.” (Hayatın tadını çıkarıyorum.) çünkü eğer hayatın tadını sen çıkarmazsam bir başkası çıkaracak ve sen Instagram’da izleyeceksin.

Hayatta kimse, eğer doğdunuz veya seçtiğiniz ailenizin bir parçası değilse, sizin hayattan keyif alıp almadığınızı önemsemeyecek. Hayattan keyif alabilmek ve nasıl bir hayat yaşayacağınızı seçmek sizin elinizde.

Sosyal medyanın bizi soktuğu negatif döngü

Dünyada haber yapan herkes bunu sosyal medyanın bizi soktuğu bir döngü olarak açıklayacaktır. 12 sene önce hacker forumlarında takılıp yazılım öğrenirken, fake internet siteleri yapıp arkadaşlarımın hesaplarını çalmaya çalışırken* ailem de benim asosyal olduğumu düşünüyordu.

Aslında; insan psikolojisinin ödül mekanizmasına göre mükemmel bir biçimde tasarlanmış bu sistemin;

• Sizi esir alması,

• Başkalarının parlayan hayatları üzerinden sizi negatif döngülere sokması,

• Vaktinizi tüketip üretkenliğinizi dibe çekmesi

hiç sürpriz değil. Vaktinizi nakite dönüştürmek için çalışan ve araştırma yapan binlerce araştırmacının alın teri.

Bu sistemin bir kölesi olmadan yaşamak; hedeflerinize kilitlenmek ve her ne olursa olsun vazgeçmemek ile mümkün oluyor. Unutmayın, pes ettiğiniz gün kaybedersiniz. Oyun devam ediyor, lehinizde ya da aleyhinizde… Doğru pozisyon almak sizin elinizde.

Hayatımın en iyi günü

Uzun zamandır hangi gün hayatımın en iyi günüydü konusunda git-gellerde kalmıştım. Sanırım bu sorunun cevabını bir süreliğine 20 Ocak 2024 olarak değiştirdik 🥳

1 ay önceden, 20 Ocak 2024 günü için 120 arkadaşıma “Hayatlarının en önemli iş görüşmesine geliyor gibi gelmelerini” söyledim, 80’i geldi ve hep beraber unutulmaz bir gece yaşadık.

Gelenler bana “Hayatının en önemli iş görüşmesine böyle mi gideceksin?” dediler. Hayatımın en önemli iş görüşmesinde giyeceklerim: Kasket, siyah kazak, pantolon, kimono ve üzerinde yelkenler olan bir kravat…

İlk haftamıza 60 komando* ile başladık. Çok büyük bir sürpriz oldu bana, desteğiniz için çok teşekkür ederim! 🤗

İlk sayıma Cat Stevens’ın çok sevdiğim şarkısıyla başlayayım dedim. Postamı başlatmak konusunda duygusalım :) İsmi gerçi 1978’den beri Yusuf Islam. Yıllar önce Marakeş’te ezanı duyduktan sonra “Para için, ün için, şöhret için müzik yapanı duydum ama Allah için yapanı ilk defa duyuyorum.” diyerek müslüman oluyor.*

Yaprak dökümü

Geçtiğimiz hafta çok hastaydım ve 1 haftalık inzivanın ardından tekrar sağlıklı olduğum için şu an çok mutluyum.

Kendim hasta olduğum ve bu konudaki haberleri yakından takip etme fırsatı bulabildiğim için sizlere çok sert bir salgın olduğunu söyleyebilirim. Tanıdığım herkes yaprak dökümü gibi teker teker yatağa düşüyor, hâlâ hastalanmayan şanslı azınlıktaysanız evinizden çıkmayın, toplu taşımaya binmeyin.

Yapay zekanın yükselişi

Bunu yazarken bile kendimi garip hissediyorum. Hâlâ ChatGPT’nin egemenliği altına girmemiş azınlıktaysanız çok geçmiş olsun. Hayatta yarıştığınız herkesin 3-5 adım gerisindesiniz. Hemen bu linke tıklayarak hesabınızı açın, 30-40 yıl sonra torunlarınız:

“Dede 2022 yılında sen üniversitedeyken devrimsel bir LLM teknolojisi çıktığında neden yokmuş gibi davrandın?”

diye sorduğunda bari verecek bir cevabınız olsun :) Aynı soruyu ₿itcoin için de soracaklar ama ne yazık ki o konuda yardımcı olamıyoruz…

Yeni yıla yatırımcım ve tanıdığım en sağlam girişimci Ömer Atakoğlu ve değerli ortağım Furkan Yağız ile birlikte Urla’da girdik. Hollandalı DJ arkadaşım Reşat “FELECS” Felek de bizimleydi.

Avrupalı gençlerin perma saçlar yaptırıyor oluşu ve bu tarzı bir dönem Reşat’ın da denemiş olması üzerinden güzel bir kurgu oluşturduk ve ChatGPT’den dünyadaki kelleri permalayan bir kalt oluşturmasını istedik. Twitter’da bu eğlenceli hikayeyi okuyabilirsiniz.

Yapay zekayı ben nasıl kullanıyorum, komando girişimci nasıl kullanmalı?

Zaten Comparisonator’da Dr Eren Ünlü hocamızın geliştirdiğimiz algoritmalarla kimsenin yapmadığı çok detaylı çalışmalar yapıyoruz.

Bunlar, hayatını A.I.’a ve matematiğe adamış bir araştırmacı tarafından geliştirildiği için bu kısma girmeyeceğim ancak ChatGPT gibi LLM (Large Language Models)’ler şu an o kadar ulaşılabilir ve işe dönüştürülebilir ki…

Şimdi sizlere sosyal medyada takip ettiğim birkaç güzel örnekten bahsedeceğim.

NomadList.com’un kurucusu tek tabanca girişimci @levelsio

Çok uzun zamandır bu solopreneur (tek tabanca girişimci) arkadaşı takip ediyorum. Kendisinin birçok girişimi var ve bütün hepsiyle ilgili başından geçen sorunları ve adımlarını Twitter’da paylaşıyor. Komando girişimcinin kesinlikle takip etmesi gereken bir girişimci kendisi.

Twitter biyografisinde sahip olduğu girişimerin aylık MRR’larını da paylaşıyor. Listeden görebileceğiniz üzere son 2 girişimi PhotoAI ve InteriorAI yapay zeka üzerine kurulu sistemler.

Bu arkadaşımızda yazılım becerisi de olduğu için Generative AI API’larını birleştirerek sistemler oluşturabiliyor.

PhotoAI

İlk sitesi PhotoAI, insanların 3-5 fotoğraflarını yükleyip sonrasında nasıl görünmek istediğini yazıp istediği şekilde göründüğü fotoğraflar aldığı bir iş.

InteriorAI

Diğer işi de aynı işlemi ev dekorasyonu için yapıyor ve evinizin fotoğraflarını yükleyince dayayıp döşüyor. Anasayfasında da “İç mimarınızı kovun!” yazıyor :)

ProfileReview

Hatta bu abimiz bir keresinde dating profilinizi yorumlayan bir işini tanıtmıştı. Şu an profilinde yer almıyor ancak sitesi çalışıyor. Landing page yapmaya bile üşenmemiş direkt Stripe ödeme sayfasını koymuş. Ürün de 0 kodlamayla çalışan bir ChatGPT botu. ChatGPT’ye eklenen GPTs kısmından oluşturulmuş.

Ödemeyi yaptıktan sonra muhtemelen oraya yönlendiriyor ve dating profilinizin screenshotlarını yükleyerek öneriler alıyorsunuz.

Sözün özü

Tek başına OpenAI ve API’ları bile işleri otomatize etmek ve para kazanmak için yeterli olabiliyor. Kod yazmayı ve internet sitesi oluşturmayı az çok biliyorsanız bu servisleri bağlayıp insanların sorunlarını çözmek çok kolay ve hâlâ insanların akın etmediği bir alan.

Hatta bu konuda aklınızdaki fikirleri ChatGPT’ye sorabilir ondan mentörlük alarak ürününüzü geliştirebilirsiniz. Bu konuda son zamanlarda karşıma çıkan çok epik bir örnek var.

@sengpt Kasım ayında Twitter’ı kasıp kavurdu.

Bu tweet zincirini yazan abimizin bir WordPress eklentisi var. Bu eklentiyle internet sitelerini OpenAI’ın API’larını kullanarak otomatik içerik yazdırabiliyor, başlıkları düzenlettirebiliyor ve birçok başka iş için kullanabiliyorsunuz.

İşin ilginç yanı bu abimiz eklentisini üstün yazılım bilgileriyle yapmamış, her adımını teker teker sora sora ChatGPT’ye yaptırmış. Bu tweet zincirinde de örnek bir eklenti AI’a nasıl yaptırılır onu anlatmış.

Kendisi de yukarıda bahsettiğim @levelsio abimiz gibi tek tabanca girişimci ve kesinlikle takibe değer.

Eninde sonunda

Bu postaya başlarken hep bunun uzun olmaması, kısa ve samimi olması üzerinde durarak başlatmak istemiştim ancak laf lafı açıyor, daha önceden bu bilgileri sizle paylaşamamış olmak beni her şeyi anlatmaya itiyor.

Çok da sağa sola sıçramadan yapay zeka konusundaki fırsatların bir kısmını anlatmış bulundum. Sizin gördüğünüz güzel örnekler varsa, şuna da bak dediğiniz işler varsa lütfen cevap yazarak gönderin.

Buraya kadar okuduğunuz için teşekkür ediyorum. Eğer bu bilgileri faydalı bulduysanız arkadaşlarınıza bu maili forwardlayarak ya da aşağıdaki tuştan davet linkinizi kullanarak büyümemize destek olabilirsiniz.

Refer a friend

Er meydanında kim daha çok Komando Girişimci getiriyor yarıştırıyoruz. Yakında rütbe falan mı dağıtsam acaba? Onbaşı, yüzbaşı, binbaşı 🤷🏼‍♂️

Bu hafta Atakan referans linkini kullanarak 3 arkadaşının daha abone olmasına vesile oldu ve Whatsapp Sticker Paketi kazandı :) Sizler de kendi davet linkinizi kullanarak postamı arkadaşlarınıza önererek çeşitli hediyeler kazanabilirsiniz 🎃

Atakan’a tüm kalbimle teşekkür ediyor, üçbaşı rütbesinden dolayı tebrik ediyorum 🎉

Kendinize iyi bakın,

Bay bay!

Burada; kritik seçimlerimi, sonuçlarını ve ideal senaryoları paylaşıyorum. Gündemi doğru değerlendirip doğru zamanda doğru fırsatları okuyacaksınız.

İdeal dünyada her hafta bilgilerimi toplayıp paketliyor ve sizlerle paylaşıyor olacağım.

Hastalıkta, sağlıkta, iyi günde, kötü günde, unsubscribe tuşu bizi ayırıncaya dek abone olmak için 👇🏻👇🏻👇🏻

Subscribe now